1. Wszystko zaczyna się na kwiatach
Pszczoły zbieraczki odwiedzają kwitnące rośliny i pobierają nektar. Trafia on do specjalnego odcinka przewodu pokarmowego nazywanego wolem miodowym. Już podczas transportu rozpoczynają się przemiany składników nektaru z udziałem enzymów pochodzących od pszczoły.
Kwiat to dopiero początek
Rodzaj rośliny, pogoda i dostępność pożytku mają wpływ na późniejszy charakter miodu.
2. Pszczoła wraca z nektarem do ula
Po napełnieniu wola miodowego zbieraczka wraca do rodziny. Nie odkłada jednak nektaru od razu jako gotowego miodu. W ulu przekazuje go innym robotnicom, które kontynuują jego przetwarzanie.
3. Nektar jest przekazywany między pszczołami
Podczas przekazywania nektaru pomiędzy robotnicami zachodzą dalsze przemiany enzymatyczne. Jednocześnie materiał jest przygotowywany do umieszczenia w komórkach plastra. To jeden z etapów, dzięki którym nektar stopniowo zmienia swoje właściwości.
4. Miód dojrzewa w plastrze
Nektar trafia do komórek plastra, gdzie stopniowo traci nadmiar wody. Pszczoły wspomagają ten proces ruchem skrzydeł i wentylacją ula. Wraz z zagęszczaniem zmienia się konsystencja i stabilność powstającego miodu.
Praca całej rodziny
Za dojrzewanie miodu odpowiada nie jedna pszczoła, ale skoordynowana praca wielu robotnic.
Komórki plastra
To właśnie tutaj miód jest magazynowany i osiąga dojrzałość.
5. Dojrzały miód zostaje zasklepiony
Kiedy miód jest wystarczająco dojrzały, pszczoły zamykają komórkę cienką warstwą wosku. Zasklepiony plaster jest dla pszczelarza ważną wskazówką, że zapas został przygotowany przez rodzinę do dłuższego przechowywania.
6. Miodobranie – z plastra do słoika
Podczas miodobrania pszczelarz wybiera odpowiednio dojrzałe ramki. Po usunięciu zasklepu miód jest pozyskiwany z plastrów, następnie może zostać przecedzony i rozlany do opakowań. Sposób postępowania powinien ograniczać niepotrzebne przegrzewanie i zanieczyszczanie produktu.
Miodobranie
Moment zbioru dobiera się do dojrzałości miodu i przebiegu danego pożytku.
Gotowy miód
Po rozlaniu miód nadal pozostaje produktem naturalnym – może z czasem zmienić konsystencję i skrystalizować.
Dlaczego miody różnią się między sobą?
To, jaki miód powstanie, zależy przede wszystkim od źródła pożytku. Inny charakter ma miód z nektaru robinii akacjowej, inny z facelii, a jeszcze inny miód powstający z wielu roślin. Wpływ mają również pogoda, miejsce, sezon i warunki dojrzewania.
Dlatego naturalne miody nie muszą być identyczne w każdym roku. Różnice w odcieniu, aromacie czy szybkości krystalizacji mogą być normalną cechą kolejnych zbiorów.
Najczęstsze pytania
Czy pszczoły produkują miód tylko z nektaru?
Nie. Oprócz miodów nektarowych istnieją również miody spadziowe oraz nektarowo-spadziowe.
Czy miód w plastrze od razu jest gotowy?
Nie. Świeżo przyniesiony materiał ma więcej wody i musi zostać przez pszczoły przetworzony oraz zagęszczony.
Po co pszczoły zasklepiają miód?
Zamknięcie komórki woskiem chroni dojrzały zapas przeznaczony do przechowywania w ulu.
Dlaczego miód po czasie krystalizuje?
Krystalizacja wynika z naturalnego składu miodu. Tempo tego procesu różni się pomiędzy odmianami.